YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







İSTANBUL ARKEOLOJİ MÜZELERİNİ BİLMİYORDUM
/**/ Yazar: HAMİT SERBEST | Tarih: 27/03/2022 | Saat: 21:22

Bugün sizlerle yeni öğrendiğim bir şeyi paylaşacağım ve belki de diyeceksiniz ki bu yaşına kadar aklın neredeydi!..

İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin depolarında yer alan eserlerin Atatürk Havalimanı’na taşınmasının gündemde olduğunu duymuştum ama 17 Mart tarihli gazetede yeniden haberi okuyunca meraklandım. (https://www.cumhuriyet.com.tr/kultur-sanat/arkeolojiyi-tasima-projesi-tarihi-eserler-tehlikede-1916665)

İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ni Google amcaya sordum, linkteki bilgiler çıktı. İstanbul ve Müze kelimeleri birlikte bana hep Topkapı’yı çağrıştırmıştır. Topkapı’dan başka müze tanımam gibisinden değil de “bilmediğimden”.

İstanbul Arkeoloji Müzeleri (https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=IAR01&DistId=IAR)

İstanbul Arkeoloji Müzeleri üç ana birimden oluşan bir müzeler kompleksidir. Arkeoloji Müzesi, Eski Şark Eserleri Müzesi ve Çinili Köşk Müzesi. Türkiye’nin ilk müzesi olan İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin koleksiyonlarında imparatorluk topraklarından getirilen, çeşitli kültürlere ait bir milyona yakın eser bulunmaktadır.

Osmanlı’da tarihi eser toplama merakının izleri Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar uzanır ancak müzeciliğin kurumsal olarak ortaya çıkışı İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin 1869 yılında ‘Müze-i Hümayun’ yani İmparatorluk Müzesi olarak kuruluşuna denk gelir. Aya İrini Kilisesi’nde o güne değin toplanmış arkeolojik eserlerden oluşan Müze-I Humayun, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin temelini oluşturur. Aya İrini’nin yetersiz kalması ile Fatih Sultan Mehmet döneminde yaptırılmış olan ‘Çinili Köşk’ müzeye dönüştürülmüştür. Halen İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ne bağlı olan Çinili Köşk restore edilerek 1880 yılında ziyarete açılır.

1881 yılında Osman Hamdi Bey’in müze müdürlüğüne atanması ile birlikte Türk müzeciliğinde yeni bir çığır açılır. Osman Hamdi Bey Nemrud Dağı, Myrina, Kyme ve diğer Aiolis Bölgesi Kentleri Nekropollerinde ve Lagina Hekate Tapınağı'nda kazılar yapmış, 1887-1888 yılları arasında Sayda'da (Sidon) yaptığı kazılar sonucunda Sidon Kral Nekropolü'ne ulaşmış ve dünyaca ünlü İskender Lahdi başta olmak üzere pek çok lahit ile İstanbul'a dönmüştür.

İstanbul Arkeoloji Müzeleri kompleksi içerisinde en eski yapı (Miladi 1472) Çinili Köşk'tür. Şu anda Türk çini ve seramik örneklerinin sergilendiği Çinili Köşk Müzesi, İstanbul'daki Osmanlı dönemi sivil mimari örneklerinin en eskilerindendir.

Eski Şark Eserleri Müzesi olarak kullanılan bina, Osman Hamdi Bey tarafından 1883 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi yani Güzel Sanatlar Akademisi olarak inşa ettirilmiştir. Binanın mimarı daha sonra İstanbul Arkeoloji Müzeleri Klasik binasını inşa edecek olan Alexander Vallaury'dir. 1917 yılında akademinin Cağaloğlu'na taşınması üzerine bu bina müzeler müdürlüğüne tahsis edilmiştir.

Arkeoloji Müzesi ise dönemi için, dünyada müze binası olarak inşa edilmiş ender yapılardan biri olma özelliği ile göze çarpar. İstanbul'daki Neo-Klasik mimarinin en güzel ve görkemli örneklerinden biridir. Alınlık üzerinde bulunan Osmanlıca yazıda 'Asar-ı Atika Müzesi' (Eski Eserler Müzesi) yazmaktadır. Yazının üzerinde bulunan tuğra, Sultan Il. Abdülhamid' e aittir.

1887 ve 1888 yılları arasında Osman Hamdi Bey tarafından yapılan Sidon Kral Nekropolü Kazısı'ndan İstanbul'a getirilen, aralarında İskender Lahdi, Ağlayan Kadınlar Lahdi, Likya Lahdi, Tabnit Lahdi gibi ihtişamlı eserlerin sergilenebilmesi için yeni bir müze binasına ihtiyaç duyulmuş, Çinili Köşk'ün karşısına dönemin ünlü mimarı Alexander Vallaury tarafından inşa edilen İstanbul Arkeoloji Müzeleri klasik bina 13 Haziran 1891'de ziyarete açılmıştır.

Tarihi eser toplama merakının Osmanlı’da da olduğunu Fatih Sultan Mehmet’ten bu yana toplandığını bilmiyordum. Batıdaki müzelerde bizim topraklardan götürülmüş tarihi eserleri gördükçe hep Padişahların suçu demiştim. Hele kurumsal müzeciliğin 1869 yılında ‘Müze-i Hümayun’ (İmparatorluk Müzesi) olarak başladığını söyleyen olsa inanmazdım. Kaplumbağa Terbiyecisi isimli tablosuyla tanıdığım Osman Hamdi Beyin aynı zamanda arkeolojik kazılar yaptığını müze müdürü olduğunu bilmiyordum.

Avrupa başkentlerinde köklü ve büyük müzeler olduğunu biliyorum, bir iki tanesini de gezmişliğim var. 2003 yılında bilimsel bir toplantı için St. Petersburg (Leningrad) gittiğimde eşim de benimle gelmişti. Ziyaretin bilimsel kısmından artan zamanda şehri bol bol gezmiştik. Bu arada, şehre adını veren bizim Deli Petro diye bildiğimiz Rus Çarı kahraman olarak anılıyor. Hakkında öğrendiklerimden sonra öyle görmelerinin doğru olduğunu düşünüyorum.

Yine bizde yanlış anlatılan bir diğer kişi Çariçe Katerina (1762-1796), en uzun süre iktidarda kalan kadın. Osmanlı’ya karşı da savaşlar kazanmış birisi. Büyük Katerina olarak anılan İmparatoriçe Hermitage Müzesini kurmuş olmasıyla da biliniyor. 1764 yılında Berlin’li bir tüccardan etkileyici bir tablo kolleksiyonu satın alıyor. Ondan sonra da tablo toplamaya devam ediyor ve 1852 yılında, yani Katerina’nın ölümünden yarım asır sonra halkın ziyaretine açılıyor. Bu müzeyi de eşimle hayran hayran gezmiştik.

İstanbul Arkeoloji Müzelerini gezmedim, varlığını bile yeni öğrendim. Bu durumdan utandığımı da itiraf etmeliyim.



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>