YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







2022 İÇİN VARSAYIMLAR_SORULAR
/**/ Yazar: KORAL ÇEPNİ | Tarih: 06/01/2022 | Saat: 16:04

Koral Çepni

                                 2022 İÇİN VARSAYIMLAR-SORULAR    

             2022’de alınabilecek tüm ekonomik kararlar rasyonel bir temele dayanmayıp tek bir kişinin ideolojik inancına bağlı olduğu için bir varsayımda bulunarak, varsayıma bağlı bir makro ekonomik tahmin yapmanın mantığına inanmıyorum. Gelecek yıl için kesin olan büyük bir belirsizlik. Gene de en azından yurt dışına bağlı olup da ülkemizi de etkileyebilecek bazı konularda tahmin yürütülebileceğini düşünüyorum. Ancak tahminler kadar cevap bekleyen soruların da varlığı gözden kaçmamalı.

             2022’de gerek Türkiye’nin taraf olacağı, gerekse Türkiye dışında oluşacak önemli bir jeopolitik olay beklemiyorum. Ancak ekonomik milliyetçilik tüm dünyada artacaktır. Ülkeler ek korumacı vergilere sıkça baş vuracaklardır. Ülkemizin ihracatı da bu yönden son zamanlarda da sıkça yaşadığımız gibi olumsuz etkilenebilir(örneğin Trump ek vergileri, Mısır’ın yeni getirdiği ek vergiler).

             Omikron 2020’de yaşadığımız ölçüde ekonomilerin tam kapanmalarına yol açacak kadar etkin olmayacaktır. Dolayısıyla dünya ticareti normal mecrasında yürüyebilecektir. Bu da gittikçe daha fazla küresel üretim ekonomisine(tedarik zincirlerine) entegre olan ülkemiz için olumlu bir beklenti olabilir.

             Yurt dışında küresel ekonomiye entegre olmuş hem bütün ülkeler(başta ABD) para politikasında sıkılaştırmaya gidecek veya gideceklerini açıklayacaklardır(AB). Artacak faizler ve azalan küresel para arzı Türkiye’ye zaten neredeyse sıfıra yaklaşmış dışardan para girişini daha da sınırlayacak, içerde döviz faizlerinin artmasına yol açacak, dolayısıyla yatırımları pahalılaştıracaktır(tabi bu belirsizlikte yatırım yapmayı planlayanlar için bu geçerli).

            İçerde iyi bir turizm sezonuyla ve artacak hizmet gelirleriyle cari denge veya GSYH’nın %1’i civarında bir cari açık ulaşılabilir görünüyor. Her ne kadar cari işlemlerin bu şekilde TL değerini daha da aşağıya baskılaması zayıflasa da unutulmaması gereken Türkiye’nin net dış borcunun Ekim 2021 itibariyle 226 Milyar$ kadar olduğu ve her yıl en azından bir kısmının faiz ve anapara olarak geri ödenmesi, büyük bir kısmının ise belli bir faiz karşılığında çevrilmesi gerektiğidir. Yurt dışında artan faizler borçların çevrilmesinin maliyetini arttıracaktır. Ülkenin çok yüksek risk piriminin(CDS-halen 558) kimi alacaklıları borçları çevirmekten vaz geçirmesi olasılığı ayrı bir risk faktörüdür. 2021’de çok düşen altın ithalatının 2022’de nerelerde olacağı da cari denge açısından önemli olacaktır.

             Yurt dışında parasal sıkılaştırma ve faiz artışları başlamışken ülkemizde artan enflasyona karşı alınabilecek tedbirler henüz belirsizdir. Sadece iyi niyet açıklamaları vardır. Enflasyon bazı ekonomistlerin beklediği üzere %40’lara, %50’lere çıkarsa bir şekilde bir sıkılaştırmaya gitmek gerekecektir, ama nasıl? Karar Vericiler TL tasarruf sahibine enflasyondan bir koruma getirecek mi? Uygulamaya konulan Kur Korumalı Mevduat(KKM) gerçekten sürdürebilir mi? Hazine bu yükü kaldırabilecek mi? Acaba Türkiye serbest dalgalı kurdan örtülü kur rejimine mi gidiyor? %50 artış yapılan asgari ücret ek bir maliyet-enflasyon sarmalı getirecek mi? Çalışanlar o zaman mutlaka ücretlerine ek zam isteyeceklerdir. Böyle bir gelişme çalışma barışını ve sosyal dengeyi olumsuz etkileyebilir. Bir maliyet-enflasyon sarmalına giren Türkiye’de hiperenflasyon(hiperenflasyon aylık enflasyonun %50 ve üzerinde olması hali) oluşur mu? KKM’ın dövizden TL’ye dönüşmeye bir katkı vereceğini ben beklemiyorum. O zaman TL ne ölçüde 2022’de değer kaybeder? Kurun artık enflasyona geçirgenliğini hepimiz biliyoruz.

             Yüksek enflasyon ve geniş kitlelerin enflasyon altında gelir sağlamaları iç piyasada ciddi bir talep düşüklüğü yaratabilir. Bu şartlarda üretimde düşüşler olabilir. Artan asgari ücret istihdamda artışın sınırlı tutulmasına yol açacaktır. Ben apartman görevlilerin yeni asgari ücret artışı nedeniyle şimdiden işten çıkartıldıklarını izleyebiliyorum. İç piyasa GSYH’nın hemen üçte ikisini oluşturmaktadır. Burada düşecek talep üretime ve şirketlerin karlılığına önemli olumsuz etkilerde bulunacaktır.

             TCMB 1. çeyrekte gelişmeleri izlemek istediğini paylaşmıştı. Ondan sonraki politikaları ne olacak? İş dünyası Mart sonuna kadar bekleyip, sonra 14 Nisan’da yapılacak PPK toplantısında birdenbire yepyeni bir senaryoyla mı karşılaşacak? FED’in bu yılın tamamında neler yapacağını bugünden üç aşağı beş yukarı tahmin edebiliyoruz. Artan enflasyon, ithal girdi maliyetleri, işçilik sonucu oluşan ek işletme sermayesi nasıl karşılanacak?

             Bu yazıyı benzer sorularla sanırım daha sayfalarca uzatmak mümkün ama anlamı yok. Her şey bir sis perdesi altında ve belirsiz. Herkese kolay gelsin.   

06 Ocak 2022



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>