YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







ARB.AV. ZEHRA AKARPINAR

VATANDAŞ VE KAMU GÖREVLİLERİNİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜK DENGESİ
Yazar: ZEHRA AKARPINAR | Tarih: 13/01/2021 | Saat: 15:38

Vatandaş ve Kamu Görevlilerinin Hak ve Yükümlülük Dengesi

İlkçağda Platon ve Aristoteles, özelde birey, genelde toplumun ortak mutluluğunu esas alan bir devlet teorisi ileri sürmüşler, devlet yapılanmasını toplumsallığın örgütlenme biçimi olarak tanımlamışlardır. Platon’a göre; Devlet insanın erdemli yaşamasını sağlayan bir kuruluştur, insan ancak devlet düzeni içinde mutlu olabilir. Platon’a göre devlet bir organizmadır, toplumu oluşturan insanların birbirine ihtiyaç duymasından, işbirliği yapma talebinden doğmaktadır, devlet insanın erdemli yaşamasını sağlayan bir kuruluştur, insan ancak devlet düzeni içinde mutlu olabilir. Buna göre çağdaş tanımlamayla vatandaş-devlet ekseninde devlet çatısı altında düzenin işlerliğini sağlamak için ortak akıl nasıl oluşturulacaktır?

Vatandaşlık, bireyi devlete bağlayan siyasi ve hukuki bağı, bireyin devlete aidiyetini ifade etmektedir. Bu aidiyet bağlamında Anayasa ve yürürlükteki diğer yasalarda vatandaş ve devlet arasındaki dinamik; vatandaşın hak ve özgürlükler ile devlete karşı ödev ve sorumluluk ekseninde tanımlanmıştır. İdeal olarak tanımladığımız model demokratik ve özgürlükçü toplumlarda vatandaş teriminden “hak ve özgürlük” koruması altında devlete karşı sorumluluklarının yanı sıra, devlet karşısında hak ve özgürlüklere sahip olan birey anlaşılmaktadır. Anayasa ile tanımlanan  Vatandaşlık Görevleri; Kanunlara Uymak, Vergi Vermek, Askerlik Yapmak, Seçimlere Katılmaktır. Haklar arasında da yaşama hakkı, kişi dokunulmazlığı hakkı, özel yaşamın gizliliği hakkı, eğitim hakkı, sağlık hakkı, seyahat hakkı, dilekçe hakkı, konut dokunulmazlığı vb birçok hak yasalarca düzenlenmiştir.

Peki birey kamu görevlisi ise hak ve yükümlülükleri nedir, vatandaş ile kamu görevlisi arasında hak ve görev dengesi nasıl kurulur düzenlenir, yasalar içselleştirilmiş midir, taraflar bu hak ve yükümlülüklerinin bilincinde midir… Bu perspektiften baktığımızda sağlık görevlileri, emniyet güçleri ve vatandaş arasında çok sıkça yaşanan sorunları hak ve yükümlülükler dengesini gözeterek yasal zeminde irdeleyecek olursak, vatandaşın da kamu görevlilerinin de yasalara riayet etme yükümlülüğü altında olduğunun altını çizmek gerekmektedir.

Vatandaşın kamu görevlisine direnmesi suç teşkil etmektedir, Türk Ceza Kanunun 265/1 maddesinde kamu görevlisine (memur, polis, zabıta, sağlık görevlisi, doktor, avukat, hakim vs.) karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanılması olarak tanımlanır. Görevi yaptırmamak için direnme suçu, uygulamada görevli memura mukavemet suçu olarak bilinen, halk arasında polise mukavemet olarak ifade edilen suçtur. Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun yargı görevi yapan kişilere karşı işlenmesi halinde, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Hak ve yükümlülükler dengesinde kamu görevlisi açısından hak ve yükümlülükleri inceleyecek olursak devlet görevlisi olmak için gerekli temel düzenlemeler  yetkili amir bünyesinde verilen görevleri kanuna uygun şekilde yerine getirmek,  Görev yapılırken din, dil, ırk ve cinsiyet ayrımı yapmamak, Yurtdışında görev yapan kişilerin hizmeti sağlarken devletin itibarını zedeleyecek eylemde bulunmamak, bulunduğu kamu kurumu bünyesinde iş birliği içerisinde çalışmak, - Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının ve yurt dışından gelen pek çok kişinin devlet ile ilgili işleme eksiksiz bir şekilde tamamlamak olarak tanımlanmıştır. Diğer bir düzenleme ile Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile 5176 sayılı Kanunun 3’üncü maddesinden kaynaklanan yetkiye istinaden kamu görevlilerinin görevlerini yürütürken uymaları gereken “etik davranış ilkeleri” belirlenmiştir. 5176 sayılı Kanunun amacı,  kamu görevlilerinin uymaları gereken saydamlık, tarafsızlık, dürüstlük, hesap verebilirlik, kamu yararını gözetme gibi etik davranış ilkelerini belirlemek ve uygulamayı gözetmek üzere Kamu Görevlileri Etik Kurulunun kuruluş, görev ve çalışma usul ve esaslarının belirlenmesidir.  Bu ilkeler; Görevin yerine getirilmesinde kamu hizmeti bilinci, Halka hizmet bilinci, Hizmet standartlarına uyma; Amaç ve misyona bağlılık, Dürüstlük ve tarafsızlık, Saygınlık ve güven,  Nezaket ve saygı, Çıkar çatışmasından kaçınma, Görev ve yetkilerin menfaat sağlamak amacıyla kullanılmaması, Hediye alma yasağı, Kamu malları ve kaynaklarının korunması, Savurganlıktan kaçınma, Bilgi verme, saydamlık ve katılımcılık prensiplerine bağlı kalmaktır.

Yine 5176 sayılı Yasanın Etik Davranış İlkelerinin Uygulaması ve Etik Kültürün Yerleştirilmesi başlığı altında düzenlenen 23. madde uyarınca kamu görevlilerinin görevlerini ifa ederken etik davranış ilkelerine uyma yükümlülüğü bulunmaktadır.Bu nedenle kamu görevlileri, göreve başlamalarından itibaren bir ay içinde, "Etik Sözleşme" belgesini imzalamakla yükümlüdürler. Kamu görevlileri görev süreleri boyunca “kamu hizmetinin her türlü özel çıkarın üzerinde olduğu ve kamu görevlisinin halkın hizmetinde bulunduğu bilinç ve anlayışıyla 23. Maddede belirtilen hükümler doğrultusunda Etik Kurulunca hazırlanan yönetmeliklerle belirlenen etik davranış ilke ve değerlerine bağlı olarak” görev yapmayı ve hizmet sunmayı taahhüt ederler.

Tüm bu düzenlemeler ışığında vatandaş ve kamu görevlileri haklarını ve yükümlülüklerini bilip Anayasal Vatandaşlık-Devlet Memurluğu statülerini düzenleyen tüm bu yasalara uygun hareket ederlerse sorunlar minimuma inecektir. Vatanseverlik her ne iş yapıyorsak hakkını vererek yasalara uygun şekilde yapmakla mümkündür. Vatansever-Vatandaş-Kamu Görevlisi olmanın en temel ortak göstergesi "Bu ülkeyi en çok seven, görevini en iyi yapandır" bilinciyle yaşamak ve çalışmaktır. Her vatandaş, her meslek sahibi, her kamu görevlisi görevini layıkıyla yasada öngörüldüğü şekilde yaparsa devletin çarkları sürdürülebilir bir şekilde döner, unutmayalım bu vatan emektarların, dürüst ve fedakarca çalışanların, emeğini esirgemeyenlerin alın teri ve çabasıyla ayaktadır. Bu bilinçle yaşayalım, hak ve yükümlülüklerimizi bilelim, gelecek nesillere örnek olalım bizi biz yapacak değerlerimize sahip çıkalım.



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>