YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







MUSTAFA KAYMAKÇI

AİLE ÇİFTÇİLİĞİ Mİ YOKSA ŞİRKET TARIMCILIĞI MI?
Yazar: MUSTAFA KAYMAKÇI | Tarih: 11/08/2016 | Saat: 22:24

Tarımda yıllardır tartışılan bir konu var; Tarımsal üretim, çiftçi/köylülerin ağırlıkta olduğu aile işgücü temelli küçük ve orta ölçekli işletmelerle mi, yoksa şirket temelli büyük dev işletmelerle mi sürdürülsün?

Bu konuda biraz genelleştirme yaparak Türkiye’ye dönelim. Dünya ölçeğinde de 1980’li yıllarda başlayan süreç içinde yeni-liberal politikalarla çevre ülkelerinde, küçük üreticiliği destekleme politikaları terk edilmeye başlandı. Köylülük mülksüzleştirme sürecine sokuldu, işletmelerin dev kapitalist işletmelere dönüştürülmesi doğrultusunda girişimlere hız verildi. Bu yolla kırsal nüfusun azaltılması da gündeme sokuldu. Ancak uygulanmakta olan politikalar, başta Afrika’nın birçok ülkesinde açlıktan ölümleri yaratan yıkımlara neden oldu.

Türkiye’de ise bu uygulamaların  sonucu, kırsal kesim giderek yoksullaştı, kırdan kentlere göç hızlandı. Bunun hayvansal üretimde yansıması ise  hayvan sayısının azalmasını ve son aşamada kırmızı et açığını ortaya çıkardı, ete yaklaşılmaz oldu.

Şimdi bu tartışmayı yeniden gündeme getiren yeni bir uygulamayla karşı karşıyayız.

Geçtiğimiz günlerde, 3 Ağustos 2016 tarihli Resmi Gazetede  yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararnamesi’ne göre damızlık düve yetiştirmek üzere yeni yatırım yapacaklara ve var olan  işletmelerinin hayvan sayısını da  500 başa çıkaracaklara  üç kalemde yüzde 50 hibe desteği sağlanacağı kararlaştırıldı.

Bu kalemler şunlar: Yeni yatırım ve kapasite artırımı  için inşaat yatırımı, hayvan alımında damızlık dişi buzağı alımı ve yem karma makinesi ve gübre sıyırıcı alım bedelleri.

Üç ayrı kalem için hibe desteği, yüzde 50 oranında 2016, 2017 ve 2018 yıllarında  yatırımcılara verilecekmiş.

Anılan kararnamenin  “Özellikle 2010 yılından itibaren kırmız ette yaşanan ve yaşanmakta olan krize karşılık alınan bu karar yerli üretimin desteklenmesi açısından çok olumlu ve yerinde bir karar olduğu söylenebilir.”  olduğunu belirtenler var.

Ancak, konuyu, birkaç açıdan irdelemek gerekiyor.

Birincisi: Türkiye hayvancılığı ve bu bağlamda süt sığırcılığı açısından Türkiye’nin geleceğini kime bağlayalım? Şirket temelli büyük dev sığırcılık işletmelerle mi yola devam edeceğiz, yoksa küçük ve orta ölçekli işletmeleri daha verimli  çalışacak duruma getirerek aile çiftçiliği temelli bir modele mi ağırlık vereceğiz? Bu konuda stratejik olarak karar vermek zorunluluğu var.

İkincisi: Desteklemelerin 500 baş ve üzeri işletmelere yönlendirilmesiyle küçük ve orta ölçekli işletmelerin tasfiyesi söz konusu mu olacak? Durum böyle ise bu işletmelerin tasfiye sürecini hızlandırılması ile meydana çıkacak göç ile birlikte bunlara kentlerde sanayi ve hizmetler sektöründe iş ve aş olanakları yaratılabilecek mi?

Üçüncüsü: Bırakınız 500 baş ve üzeri dev süt sığırı işletmelerinin Türkiye’deki payını,150 baş ve üzeri  var olan sığırcılık işletmelerindeki payı nedir? Bu  payın yüzde 0.5  bile olduğunu söylemek olası değil. Kaldı ki Avrupa Birliği ülkelerinin büyük bir çoğunluğunda bile 100 baş ve üzeri işletmelerin  toplam işletmeler içindeki payları ülkelere göre değişim göstermekte, orada bile bu oran yüzde 20 arasında değişiyor. Üstelik bunların tümü, aile çiftçiliğinin egemen olduğu işletmeler. Şirket tarımcılığı neredeyse yok.

Dördüncüsü: İşletmeler büyüdükçe çevreye verdikleri zarar giderek artıyor. Dışkı ve idrar gibi çıktıları denetim altına alınamıyor.

Beşincisi: Kırmızı et açığını sığırla kapamak olası değil. Sığırların anatomik ve fizyolojik yapıları gereği daha çok nitelikli oto gereksinmeleri vardır. Nitelikli ve ucuz  ot üretimi için de bütün yıla yayılmış bol yağış gerekiyor. Türkiye coğrafyasının ortaya çıkardığı  mera ve otlaklar  ise nitelikli ve sığıra uygun ot üretemiyor. Bu nedenle kırmızı et üretimi için koyun ve keçiye ağırlık verilmeli.

Şimdi şöyle söylenebilir: Kararname ile sözü edilen hibeler, süt sığırcılığı için değil, damızlık düve yetirmek üzere girişimlerde bulunacaklara verilecek, bunlar da topladıkları  dişi buzağıları  düve durumuna getirerek  süt sığırcılığı yapacak işletmelere pazarlayacaklar.

Cevabım şu: Ancak büyük dev işletmeler oluşturma doğrultusunda işin özü değişmiyor. Üstelik düve yetiştirmek için bakanlığa bağlı ve Türkiye’nin dört yanına dağılmış devletin tarım işletmeleri neden kullanılmıyor? Bu işletmelerde gerekli alt yapı ve yetişmiş yeter sayıda teknik eleman yok mu?

Şimdi  bir soru sorarak yazımı bitirmek istiyorum. Birleşmiş Milletler geçtiğimiz yıllarda Aile Çiftçiliği ile Kooperatifçilik Yıllarını ilan etmiş, Türkiye’de bu kararları destekleyerek tarımını bu iki konuyu temel alarak yapılandırılması doğrultusunda çalışmalar yapacaktı. Bu yaklaşım acaba ne ölçüde sürdürülecek ?

Prof. Dr. Mustafa Kaymakçı, mustafa.kaymakci68@gmail.com



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>