YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







SORUMLULUK ALMAK, HESAP VERMEK
Yazar: KORAL ÇEPNİ | Tarih: 15/05/2014 | Saat: 17:27

Koral Çepni

                       SORUMLULUK ALMAK, HESAP VERMEK

             İçinde yaşadığımız toplumda aktörlerin-ister birey ister tüzel kişilik olsun-üstlerine aldıkları belirli roller vardır. Her rol bir iş tarifidir ve birtakım fonksiyonların yerine getirilmesi ile ilgilidir. Fonksiyonların yerine getirilmesi için ise bir dizi aksiyonların alınması lazımdır. Ailede de bu iş böyledir, tüzel kişiliklerde de(ticari veya kar amacı gütmeyen kurumlar), devlet katında da!

             Ailede geleneksel Türk kültürüne göre eğer kadın çalışmıyor ise evin temizliği, var ise çocukların bakımı ve eğitimi, aile bireylerinin beslenmesi ve ev içinin düzeninin sağlanması ile ilgili bir rol tarifi vardır. Kadını aşağılamak değil, aile içinde belli bir iş bölümümün tarifidir bu. Prensipte bunun tersi de olabilir, yani erkeğin temizlik, çocukların bakım ve eğitimi, ailenin beslenmesi gibi fonksiyonları üzerine aldığı bir yaklaşım. Yukarda özetlenen iş tarifine göre bu rolü kim üstüne aldı ise, bu rolün hakkını vermek amacı ile evin süpürülmesi, silinmesi, bulaşıkların yıkanması, çocukların derslerinin kontrol edilmesi, yemek pişirilmesi gibi fonksiyonlar için aksiyon üretmek zorundadır. Gerekli aksiyonların üretilmemesi halinde ise ailede “hır” çıkar. Karı-koca, ebeveynler-çocuklar arasında anlaşmazlıklar ve devamı halinde aile içinde anarşi çıkar, aile dağıla bilir. Aynı resim tüzel birimler için de geçerlidir. Örneğin muhasebe müdürlüğü görevini üstlenen kişi, vergi bildiriminde bir yanlışlık yapar ise, kurum bundan zarar görür, hatanın sahibi belirlenir,  önemine göre konu hissedarlar ile paylaşılır ve gerekir ise kim yanlış yaptı ise onunla yollar ayrılır. Devlet katında da beklenen işlerin paralel bir şekilde yürütülmesidir. Ancak burada önemli bir farklılık vardır. Devletin muhatabı onun maaşını vergileri ile ödeyen halkın tamamıdır. Dolayısı ile devlet ve hükümet katında bir yanlışlık olduğu zaman muhatap tüm halktır, belli bir gurup değil. Örneğin bir bakanlık hedeflerinde belirtilen değerlere ulaşamaz ise, birinin-genelde ilgili bakanın- niye ulaşılamadığını açıklaması gerekir. Bu yaklaşım ise tam bir şeffaflık gerekir. Aynı yaklaşım sadece hedeflerin ulaşılamadığı zamanlarda değil, tam tersine özellikle bir yanlışlık, bir ihmal, bir suiistimal olduğu zamanlar için de geçerlidir. Birinin şeffaflığın gereği olan bilgilendirme ve hesap verme görevini üstlenmesi gerekir. Alalım Soma faciasını. Olayın nasıl meydana geldiği, kimlerin ihmalleri olduğunun ve sonuçlarının ne olduğunun açıkça kamuoyu ile paylaşılması gerekir. Hesap verilmez ise konu örtbas edilir, yanlışlıklar hiçbir zaman cezalandırılmaz, taraftarlar her zaman korunur. Ancak hesap verilir ise sorumluluklar açığa çıkar, kimin sorumluluğu ihmal ettiği belirlenir ve üstlendikleri roller sonucu fonksiyonlarının gereği aksiyonları bilinçli veya bilinçsiz yapmayanlar, yapamayanlar, eksik yapanlar değerlendirip davranışlarının sonuçlarına katlanmak zorunda kalırlar. Sadece hesap vermek devlet katında yetmez. Birilerinin yapılan yanlışlıkların, eksikliklerin, suiistimallerin veya yapılamayanların hesabını verdikten sonra rollerinin gereği olan fonksiyonların çıktısı olan aksiyonların bu denli yanlış hayata geçirilmesinin sorumluluğunun da birileri tarafından alınması gerekir. Sorumluluk almak genelde istifa müessesesi ile eş anlamdadır. Eğer Soma’da kazadan 1 ay önce meclis araştırma komisyonu oluşturma talebi reddedildi ise, bunun nedenleri inandırıcı bir şekilde açıklanmalı-hesabı verilmeli-, komisyon kurulmasını reddeden birimler sorumluluğu üstlerine almalı ve istifa müessesini çalıştırmalıdırlar.

             Hesap verebilirlik ile sorumluluk basit toplumsal sistemlerde, örneğin ailede aynı kişilerde birleşirken 21. yüzyılda içinde yaşadığımız karmaşık siyasal toplumsal sistemlerde genelde hesap verenler ile sorumluğu üstlenenler ayrılabilir. Bir müsteşar, bir genel müdür özellikle kendi birimleri ile ilgili başarısızlığın, hukuksuzluğun, ihmallerin hesabını verirken, politik sorumluluğun, kişiyi o göreve tayin etmenin sorumluluğunun politik olarak alınmasını gerekir. Hesap vermek şeffaflığı gerektirir. Şeffaflığı ancak bağımsız medya, araştırıcı medya, şüpheci medya sağlayabilir. Verilen hesabın doğruluğunu ancak medya teyit eder veya doğrusunu ortaya koyar. Ancak medya politik rol üstlenenlerin aksiyonlarının sonuçlarından sorumluluk alınmasını gerektiğini ifade edebilir. Politikada sorumluluk almak demek istifa müessesinin çalıştırılması demektir. Eğer bir toplumda hesap verebilirlik olmaz ise, şeffaflık olmaz ise, sorumluluk alınmaz ise, hukuk işlemez ise o toplumda haksızlık duygusu artar ve sonuçta haksızlığa uğradıklarına inanan kesimler seslerini duyurmak ve haklarını almak için arzu edilmeyen yöntemlere başvurabilirler. Türkiye’de olayların bu noktaya gelmesi kimsenin istemeyeceği bir sonuçtur. Başarının ödüllendirilmesi ne kadar doğru ise, başarısızlığın, ihmallerin, yanlışlıkların olumsuz sonuçlarından sorumluluk çıkartmak da o kadar doğru olmalıdır.   

15 Mart 2014



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (0) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>