YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







HAMİT ARSLAN

ALIŞKANLIKLAR
Yazar: HAMİT ARSLAN | Tarih: 21/09/2013 | Saat: 22:54

Alışkanlık (Bkz. TDK Büyük Türkçe Sözlük)
“Bir edim ya da etki karşısında canlı bir varlığın kazanmış olduğu değişmez tutum”,
“Bir şeyin sık sık yinelenmesi sonunda oluşan huy ve alışkı”,
“Düzenli ve sürekli olarak kendini gösteren, öğrenilerek edinilmiş yalın davranışlar”
anlamına gelir.

Psikolojide çok az düşünme gerektiren, ya da hiç düşünmeye gerek kalmadan düzenli olarak yinelenen ve doğuştan olmayıp öğrenilen bir davranıştır. Uygun bulduğu yere yavaş yavaş, sinsi sinsi gelir yerleşir.

Başlangıçta çok masumdur, sevimlidir, tehlikesizdir. Ancak zaman geçtikçe öyle bir duruma gelir ki zehirli bir yılan gibi zehrini akıtır fark ettirmeden. Artık demir atar ve iyice yerleşir olduğu yere.

Alışkanlıkların toplamı, insanın bir tür "ikinci doğası"nı oluşturur. Alışkanlık, bir yalınlaştırma olduğu, özel bir dikkat çabasını gereksiz kıldığı için düşünsel yükü azaltır. Ancak düşünce ve davranışlarda bir katılaşma yarattığı için bunların gelişimini de engelleme özelliği vardır.

Günlük hayatımızda alışkanlık, yemek yemek ve uyumaktan, düşünme ve tepki göstermeye kadar her etkinliğin bir parçasını oluşturabilir. Pekiştirme, davranışa neden olan uyaranın her ortaya çıkışında o davranışın ya da tepkinin yinelenmesini sağlar.

Her yinelenmeyle davranış biraz daha otomatikleşir. Tecrübeleri siler atar ve özeleştiriyi unutturur insana.

William James’in dediği gibi alışkanlıklar yüksek zihinsel süreçlerin daha önemli ve acil işler için saklanma araçları olarak yararlıdırlar, ama esnek olmayan davranışların yerleşmesine de neden olurlar (Psikolojinin İlkeleri).

Alışkanlıklar hayatımızın her döneminde var olmuştur ve var olmaya da devam edecektir. Ancak başlangıçta masum gibi görünen bu alışkanlıklar tiryakiliğe dönüştüğünde tehlikeli hale gelirler.

Alışkanlıkları bırakmak önce, niyeti ve düşünceyi değiştirmekle başlar. Çünkü tüm alışkanlıklar önce düşünceyle oluşur. İyi olarak tanımladığımız alışkanlıklar da tıpkı kötü alışkanlıklar gibi bağımlılık yapar.

Kötü alışkanlıkları bırakmanın en kolay yolu, yerlerine iyi alışkanlıkları getirmekle mümkün olur. Aksi halde kötü alışkanlıkların yerini boş bırakıp terk etmeye çalıştığınızda, başarılı olmak pek mümkün olmayacaktır, zira en kısa zamanda boş kalan yeri yine eski alışkanlıklarınızla doldurmanız kaçınılmaz hale gelecektir.

Çok uzaklara gitmemize gerek yok, şöyle etrafımıza bir baktığımızda günümüzde toplu taşıma araçlarında yaşlılara yer vermeyen çocuk ve gençlerin sayısının hızla arttığını maalesef görmekteyiz. İlk bakışta bunları saygısız diye nitelendiririz. Ancak bu çocuklar dünyaya geldiklerinde toplu taşıma araçlarını ve bu araçlarda gösterilmesi gereken davranışların neler olduğunu hiç mi hiç bilmiyorlardı. Peki, bu davranışlarını nereden ve nasıl öğrenmiş olabilirlerdi?

Bildiğimiz gibi bir çocuğun ilk okulu kendi ailesi, ilk öğretmeni ise anne ile babasıdır. Çocuk ilk günden itibaren çevresini keşfetmeye başladığında en yakınındaki nesneleri tanımaya ve anne ile babasının davranışlarını örnek almaya başlar. Çocuklarına gerektiğinde toplu taşıma araçlarında oturdukları koltukları yaşlı, hasta, hamile kişilere vermeleri gerektiğini hatırlatmazlar. Hatta bazen işi o kadar ileri götürenler olur ki “ücretini verdim, elbette çocuk oturacak” diyenlerle bile karşılaştığımız olmuştur.

Başlangıçta anne ve baba çocuklarının özgüvenini pekiştirmek adına farkında olmadan onlara küçük tavizler verirler. Daha sonra verilen bu tavizler onlara tıpkı yasal hak yerini alır. Tekrarlanan ve birbirinden örnek alınan bu davranışlar yinelenerek çocukta birer alışkanlık halini alır.

Ondan sonra da bu gençler neden bu kadar saygısız olabiliyorlar diye etrafta suçlu aramaya kalkışmamamız gerekir.



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (2) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>