YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







CENGİZ YETİŞ

ADANA RAYLI SİSTEM VE BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
Yazar: CENGİZ YETİŞ | Tarih: 31/10/2013 | Saat: 12:33

Prof. Dr. Cengiz YETİŞ

Adana şehir merkezinde raylı sistem ile insan taşımacılığı konusunda ilk adım 1985 yılında Çukurova Üniversitesi tarafından ortaya atılmıştır. Üniversitemiz yerleşkesi ile Adana Tren Garı arasındaki ulaşımı 6,5 km’lik demiryolu hattı ile sağlamak amacıyla hazırlanan  “Adana Gar – Balcalı Banliyösü ile İlgili Veriler” başlıklı proje tarafımdan hazırlanarak 29.05.1985 tarihinde Çukurova Üniversitesi Rektörlüğü’ne sunulmuştur.

Bu projeyi hazırlamamdaki amaç o yıllarda Çukurova Üniversitesi yerleşkesi şehir merkezinin çok dışında idi. Personel taşımacılığı kamyondan bozma otobüsler; öğrenci taşımacılığı da kiralık servis otobüsleri ile sağlanıyordu. Üniversite, bütçe olanakları ile otobüs kiralamakta zorlanıyordu. Belediye otobüsleri oldukça seyrek olup yetersiz kalıyordu. Hafta sonları ise çok seyrekti. Tabii ki bugünkü gibi herkesin aracı yoktu, aracı olanların da araçlarına yakıt alma gücü yoktu. Ayrıca araçlar da çok eski idi. Kısacası kampusun en önemli sorunlarından bir tanesini de ulaşım sorunu oluşturuyor idi. O tarihlerde oldukça sık yurt dışına, özellikle İngiltere’ye gidip geliyordum. Birçok üniversitenin (Reading Üniversitesi vb.) şehir merkezi ile raylı sistem bağlantısı vardı. Özellikle sabah ve akşam saatleri olmak üzere günün kalabalık saatlerinde raylı sistem ile ulaşım sağlanıyor idi. Londra içerisindeki bir çok kolej de metro istasyonları ile direkt bağlantılı idiler. Ayrıca demiryolcu çocuğu olmamın da böyle bir projeyi hazırlamamda etkisi olabilir.

Bu proje ile Adana içerisinde yaşayan insanlar mevcut belediye otobüsleri – dolmuşlar ile Adana Gar’a erişip buradan da raylı sistem ile Balcalı’ya; Adana dışında Mersin – Tarsus – Adana – Ceyhan hatta İskenderun’da ve ara istasyonlar ile yakınında yaşayan insanlar da Mersin – İskenderun arasında rutin olarak çalışan banliyö hatları ile Adana Gar’a ulaşıp, buradan da 6,5 km’lik raylı sistem bağlantısı ile Balcalı’daki Çukurova Üniversitesi kampusuna ve sonraki yıllarda da Balcalı Hastanesine erişebileceklerdi.

İlgi projenin en önemli kısmını güzergah haritası ile güzergah topografik kesitleri oluşturuyordu. Burada 2 adet raylı sistem güzergahı belirlenmişti. Her iki güzergah da Adana Gar’dan çıkıp, mevcut demiryolu köprüsü ile Seyhan nehrini geçip Yavuzlar Yolu hemzemin geçidine erişiyordu. Buradan sonra raylı sistem Güzergah-I, 6. Kolordu ve Öğrenci yurtlarının batısından Balcalı’ya; Güzergah-II ise 6. Kolordu ve Öğrenci yurtlarının doğusundan geçerek Balcalı’ya erişiyordu. 1985 yılı itibari ile Çukurova Üniversitesi ve çevresinin olası yolcu potansiyeli ortaya konmuştur. T.C. Devlet Demir Yolları 6. İşletme Baş Müdürlüğü ve Yol Müdürlüğünün destekleri ile mevcutlar dışında yeni döşenecek 5 750 m’lik demiryolu üstyapı keşif özeti de projeye eklenmişti. Buna göre, 1985 yılı fiyatları ile ilgi demiryolunun 228.209.821,68 TL (434.106,56 $) ye mal olabileceği bildirilmiştir (1$=525.70 TL). Başlangıçta köprü, menfez, yol alt yapısının Valilik ve Belediye desteği; uygulama projesi, yol ferşi (poz), elektrifikasyon işlerinin T.C. Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü ve Adana 6. Bölge Müdürlüğü; peron, duraklar ve geçitlerin yapımı ile geçitlerde eleman görevlendirmenin de Çukurova Üniversitesince sağlanabileceği programlanmıştı.

İlgi proje Çukurova Üniversitesi’nin o zamanki Rektörü, değerli ve yeri asla doldurulamayacak insan, Prof.Dr. Mithat ÖZSAN ve yardımcıları rahmetli Prof. Dr. Osman TEKİNEL ile Prof. Dr. Muhsin Yılmaz ve Prof. Dr. İbrahim Genç tarafından büyük bir beğeni ile kabul gördü ve üniversitenin uzun vadeli ulaşım sorununu çözebilecek proje olarak değerlendirildi.

Böylece Adana için İlk Raylı sistem girişimi, Çukurova Üniversitesinin 6,5 km’lik raylı sistem gereksinimini karşılamak üzere 2.7.1985 tarihinde bir üst yazı ile Rektör Sayın Prof. Dr. Mithat ÖZSAN ile Adana Belediye Başkanı Aytaç DURAK’ın Ulaştırma Bakanı Veysel ATASOY’a yazılı olarak başvurması ile resmen başlamıştır. Bu yazıda özetle üniversitenin şehir merkezinden yaklaşık 12 km uzakta olduğu, öğrenci, üniversite çalışanları ve yol güzergahı ve yakınında ikamet eden insanlar ile birlikte 1985 yılı için 50.000 kişilik bir potansiyel ile sonraki yıllarda bu potansiyelin hızla artacağından bahis olunmuştur. İlgi yazıya Adana Gar – Balcalı banliyösü ile ilgili veriler, yol güzergah haritası, Ç.Ü. Kampus planı ve istimlaki üniversitemizce yapılmış karayolu-demiryolu planları eklenmiştir. Yaklaşık 230 milyon keşif özetli I numaralı güzergah için istimlak gerekmediğinden bahisle 5.750 m’lik demiryolu alt yapısının vilayet, belediye, üniversite işbirliği ile gerçekleştirilebileceği bildirilerek üst yapı (ray-travers-balast) ile işletmeciliğinin T.C.Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğünce yapılması Ulaştırma Bakanlığından talep edilmiştir.

Bu talep ile ilgili haber 6 Temmuz 1985 tarihli Yeni Adana Gazetesi 1 sayfasında Üniversiteye Yerüstü Metrosu başlığı ile verildi. Üst başlıkta ise Ulaştırma Bakanı Veysel Atasoy’un, Ç.Ü. Rektörü Prof. Dr. Mithat Özsan ile Belediye Başkanı Aytaç Durak’ın önerisini olumlu bulduğu bildiriliyordu. İlgi proje hakkında Devlet Planlama Teşkilatı ile yapılan görüşmelerde de destek ve olumlu görüş alınmıştır.

Bilahare Üniversitemizin 2.7.1985 tarihli raylı sistem talebi Ulaştırma Bakanlığı ve Devlet Planlama teşkilatının olumlu görüşleri ile T.C. Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğü’ne iletilmiştir. Bunun ardından T.C.D.D. Genel Müdürlüğü (Yol Dairesi Başkanlığı) olumlu görüşlerini kapsayan Ç.Ü. kampüsüne iltisak hattı yapılması konulu yazılarını 11.7.1985 tarihinde Adana 6. İşletme Başmüdürlüğüne iletmişlerdir. Hatta, üniversitenin talebinin bir nüshası o zamanki 6. İşletme Başmüdürü Fahrettin Erol’a elden verilmiştir. Sonuçta T.C.D.D. Genel Müdürlüğü ilgi yazıları ile 6. İşletme Başmüdürlüğünden belirtilen bölgede iltisak hattı yapımına esas metraj, keşif ve planların hazırlanarak İşletme Başmüdürlüklerinin görüşüyle birlikte Genel Müdürlüğe gönderilmesini talep etmişlerdir.

TCDD Adana 6. İşletme Başmüdürlüğü, Ç.Ü. kampusuna Banliyö hattı teşkili proje ve planlarını tamamlayarak 26.9.1985 tarihinde konuya ilişkin ayrıntılı raporu ve ekleri ile birlikte TCDD Genel Müdürlüğü’ne göndermişlerdir. İlgi raporda özetle Adana – İncirlik yolundan sol makasla ayrıldıktan sonra 5.670 m demiryolu yapılacağı, yolun eğiminin % 025, kurp yarı çapının 300 m., güzergah boyunca 3 yerde durak, kampus sahası iltisak hattı sonunda 2 hatlı istasyon yapılacağı, 2 adet köprü gerektiği, yarma ve dolgu hacimleri vb. bildirilmiştir. Hatta yarmadan çıkacak malzeme fazlasının Adana – Toprakkale II. Hat inşaatında kullanılabileceği ifade edilmiştir. Ayrıca Adana Gar – Balcalı banliyö hattının CTC sistemine bağlı olarak çalıştırılabileceği de ifade edilmiştir. Adana Gar – Balcalı banliyö hattına ait projenin 3 aydan daha kısa bir sürede tamamlanarak ortaya konması Üniversitemizde ve Adana’da sevinç ile karşılanmıştır.

Adana 6. İşletme Başmüdürlüğü’nün kısa sürede tamamladığı 26.9.1985 tarihli Ç.Ü. kampusuna Banliyö hattı teşkili proje ve planları Ç.Ü Rektörlüğünce değerlendirilmiş; konuya ilişkin bazı ayrıntı açıklamalar 16.12.1985 tarihinde TCDD Genel müdürlüğü’ne yazılmıştır. Bu yazıda özetle: ilgi demiryolu güzergahı için istimlak problemi olmadığı, planlanan 5.670 m’lik demiryolu alt yapısının Adana Vilayeti, Belediye Başkanlığı, Çevre Kamu ve Tüzel kuruluşları ile işbirliği içerisinde üniversitece yerine getirileceği, konuya ilişkin teknik ve idari yardımın da üniversitece sağlanacağı bildirilmiştir. TCDD Genel Müdürlüğü’nden ise ilgi demiryolu üst yapısının yapılması ile sonraki aşamada işletmeciliğinin yapılması talep edilmiştir.

Bu yazı ile; tren duraklarının Adana Belediye Başkanlığı ve çevre kuruluşları ile işbirliği içerisinde üniversitemizce, DSİ kanalı üzeri 25 m’lik köprü ve diğer menfez için Adana Vilayeti ile işbirliği içerisinde üniversitemizce, alt yapı, kazı ve nakliye işlerinin Adana Vilayeti, Adana Belediye Başkanlığı ve çevre kuruluşları desteği ile işbirliği içerisinde üniversitemizce yapılacağı bildirilmiş, üst yapı ve CTC elektrifikasyon sistemi işi ile sonraki aşamada demiryolu işletmesinin TCDD Genel Müdürlüğünce yapılması talep edilmiştir.

Sonuçta Ç.Ü. Rektörü Prof.Dr. Mithat ÖZSAN Adana Gar – Balcalı banliyö hattı projesinin en son şekli ile ilgili olarak bilgilendirmelerde bulunmak, taleplerini yenilemek amacıyla 13.1.1986 tarihli yazısını Adana Belediye Başkanlığına gönderdi. Yazıda ilgi demiryolu banliyö hattından Ç.Ü. mensup/öğrenci/ilgililerinin yanı sıra demiryolu güzergahı ve yakınındaki mahalle sakinleri ile 6. Kolordu mensuplarının da yararlanabileceği ifade edilmiştir. Belirtilen banliyö hattının büyük ve devamlı artacak bir yolcu kapasitesi nedeni ile bölgesel ölçekte toplu taşımacılığa yönelik çok anlamlı bir örnek olacağı belirtilmiştir.

11.02.1986 tarihinde TCDD Genel Müdürlüğünden Adana 6. İşletme Başmüdürlüğü’ne yazılan yazıda 5.670 m uzunluğundaki iltisak hattı üst yapı keşif tutarının 1986 birim fiyatlarıyla % 40 birim fiyat artışı ile üst yapı ferşinin 71.791.847.- TL’ye mal olacağı ve bu miktarın Adana 6. İşletme Başmüdürlüğü emrine gönderilmesi bildiriliyordu. Diğer yandan, Çukurova Üniversitesi Rektörlüğü ile bir protokol yapılması ve yapılacak işlerle ilgili olarak Adana Belediyesi, valilik ve çevre kuruluşların desteği ile bu işlerin bitirilmesi isteniyordu. Mart 1986’da Ç.Ü. Sosyal Tesislerinde düzenlenen bir toplantı ile TCDD 6.İşletme Baş Müdürlüğü’nce hazırlanan tatbikat projesi ve planları Adana Belediye Başkanı Aytaç DURAK’ın görüşlerine sunulmuştur. Ertesi gün Rektörlük binası ile Balcalı Postanesi arasında yaklaşık 50 kişilik bir grup, “Raylı Sisteme Hayır” oturma eylemi yapmışlardır. Oturma eylemi yapan bu grubun içerisinde üniversiteden tanıdık kimse yoktu. Hiç kimse bu oturma eyleminin neden yapıldığının farkında bile değildi. Aslında bu eylem gelinen noktada Adana Gar – Balcalı Banliyö hattının Adana Belediyesi tarafından istenmediğini işaret ediyordu. Bunun ardından Adana’ya ilk defa 10 adet körüklü otobüs gelmiştir. Geçen 22 yıl zarfında Adana’ya acaba kaç körüklü otobüs alınmıştır, bunların kaçı çalışmaktadır?

Kent içi sorunlar nedeniyle protokolun imzalanmasının gecikmesi, konunun beklemeye alınması, bu konuda özellikle belediye yetkililerinin açık konuşmaması üniversite yönetimini oldukça zor durumda bıraktı. Olayın soğumaması, bir an önce kazmanın vurulabilmesi için Prof. Dr. Mithat ÖZSAN 27.03.1986 tarihinde TCDD Genel Müdürlüğüne yeni önerilerde bulundu. TCDD 6. İşletme Başmüdürlüğü, 16.05.1986 tarihli yazı ile protokolün imzalanarak gönderilmesini istiyordu. Ancak, Adana Belediye Başkanlığı tarafından protokol imzalanmadığı veya protokole ilişkin bir garanti verilmediği için bir türlü işbaşı yapılamamıştır.

Adana Belediye Başkanı Aytaç DURAK en son şekli ile 4.7.1986 tarihli protokolü imzalamaktan imtina etmiştir. Protokolün imzalanması veya alt yapı işlerinin üstlenilmesine ilişkin bir garanti verilmesi ile ilgili olarak Ç.Ü. Rektörü Prof. Dr. Mithat ÖZSAN, 21.7.1986 tarihinde Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na son bir yazı yazmıştır. 22 Kasım 1986 tarihli Milliyet gazetesinde Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç DURAK Seul’den Raylı Sisteme ‘Evet’ diyordu ve raylı sistem öncesi yolların genişletileceğini ifade ediyordu. Burada, Ç.Ü. Balcalı hattı raylı sisteme mi, yoksa başka bir raylı sisteme mi olduğu konusunda bir açıklama yoktu.

Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç DURAK 22.7.1987 tarihli Milliyet gazetesinde hedefini “Adana’nın Umudu Raylı Sistemde” diyerek açıklamıştır. Haber metninde Adana’da ulaşım sorununa çözüm bulunması için alt yapının tamamlanması gerektiğini bildirmiştir.

Sayın DURAK Adana Gar – Balcalı banliyö hattı ile ilgili olarak ilgi protokolün neden imzalanmadığı veya alt yapının neden üstlenilmediği konusunda bu güne kadar hiçbir açıklama yapmamıştır.

Sanıyorum 1987 yılıydı, Adana Büyükşehir Belediyesinin ismini hatırlamadığım danışman şirketinde bir toplantıya çağrıldım. Konu Adana Gar – Balcalı banliyö hattının fizibilitesi ile ilgili idi. İşin başında da bir İngiliz vatandaşı vardı. Çok garip sorulara muhatap oldum. Sonuç peşinen kararlaştırılmıştı; Adana Gar – Balcalı banliyö hattının uygun olmadığı sonucuna varıldı. Ulaştırma Bakanlığı, TCDD Genel Müdürlüğü, 6. İşletme Başmüdürlüğü ve Çukurova Üniversitesi tarafından uygun bulunan raylı sistem başında bir İngilizin olduğu yabancı isimli danışman şirket tarafından uygun bulunmamıştır. Eğer Adana’da Adana Gar-Balcalı raylı sistem hattı uygun olamayacaksa hiçbir hat uygun olamayacaktır. Ne yazık ki; Adana için Raylı sistem hattı proje aşamasında çok hızlı ve kısa zamanda oldukça önemli yol kat edilmesine, TCDD Genel Müdürlüğünce üst yapıya ilişkin kendilerine düşen ödevleri ile ilgili ödeneğin Adana 6. İşletme Başmüdürlüğü kadar gelmiş olmasına rağmen askıda bırakılmıştır. Adana bu sistemi kaybetmiştir, Adana’ya bu sistem kaybettirilmiştir.



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (2) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>