YAZI GÖNDERMEK İÇİN ANA SAYFADA "YAZI GÖNDER" BUTONUNU TIKLAMANANIZ YETERLİDİR...    







ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE TÜRKİYE EKONOMİSİ
Yazar: KORAL ÇEPNİ | Tarih: 11/07/2013 | Saat: 16:55

Koral Çepni

                     ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE TÜRKİYE EKONOMİSİ

            Türkiye’deki ekonomik karar vericiler ile dış etkenlerin çekişmesinin sonuçlarına göre Türk ekonomisinin önümüzdeki 2 yıllık performansı belirlenecektir. Türkiye –eğer 2015 milletvekili seçimleri 2014 yılına alınmaz ise- yerel seçimler, cumhurbaşkanlığı seçimleri, anayasa referandumu ve nihayet milletvekili seçimleri ile 2 yıllık bir seçim dönemine girmiştir. Yerel ekonomik karar vericiler hali ile seçimlerde başarılı olmak için yüksek büyüme, düşen işsizlik ve enflasyon ve böyle olumlu bir ortamın oluşması için düşük faizler ile bu dönemi geçirmek isteyeceklerdir. Ancak uluslararası ekonomik ortam yükselen faizler ve Türkiye’den en azından kısa vadede kaçan bir sıcak para ile bu aralar tanımlanmaktadır. ABD’de faizlerin yükselmesi büyük bir ihtimal ile inişli çıkışlı da olsa, önümüzdeki 2 yıl için belirleyici olacaktır ve bu olgu ister istemez Türkiye’deki faizleri de etkileyecektir. Çünkü, Türkiye’nin sadece özel sektörün kısa vadeli dış borcu 130 milyar USD olup, ayrıca Türkiye yıllık 60 milyar dolayında bir cari açığı finanse etmek durumumdadır. Borcun döndüre bilinmesi ve cari açığın yurt dışından para girişleri ile finanse edile bilinmesi için faizlerin yeterince cazip olması gerekmektedir.

             Bu şartlar altında 2 muhtemel senaryo düşüne bilinir. Birinci senaryoya göre eğer dışarıya daha yüksek bir faiz cazibesi verilemez ise, giren para miktarı sınırlı olacak ve bu büyümesini yurt dışından gelen para ile finanse edebilen Türkiye’nin büyümesini olumsuz etkileyecektir. Düşük büyüme oranları işsizliği olumsuz etkileyecek, yetersiz para girişi belki TL’nin değer kaybetmesine neden olacak ve bu da enflasyonu olumsuz etkileyecektir.

             İkinci senaryoya göre eğer ekonomik karar vericiler faizlere yurt dışındaki fonlara cazip gelecek oranlara çıkartacak olur ise, yüksek faizler gene büyümeyi olumsuz etkileyecek, gelen döviz TL’nin değer kazanmasına olanak sağlayacak, ihracat olumsuz etkilenecek, ithalat artacak, cari açık artacak, Türkiye’nin risk algılanması olumsuzlaşacak, sıcak para bir saatte tekrar Türkiye’yi terk etmek isteyecek ve sonuçta faizler daha da çıkıp, TL değer kaybedip, ekonomik büyüme zayıflayacaktır. Ancak bu arada geçici bir para bolluğu olacak ve toplum tüketim alışkanlıklarını devam ettirebilecektir. Enflasyon TL değer kazandığı sürece düşük kalacaktır.

             Buradaki tek soru, yeni ekonomik ortamın Türkiye’ye olumsuz etkilerinin ne kadar süreceğidir. Eğer bu yeni dönemin etkilerinin nispeten geçici ve kısa vadeli olduğuna inanılır ise, ekonomik karar vericiler kısa dönemli (3-5 ay) bir düşük büyüme dönemini, 1. senaryoyu tercih edebileceklerdir. Eğer değişen uluslararası ekonomik şartlar 2 yıl gibi bir dönemde geçerliliklerini sürdürecek ise, Türkiye’deki ekonomik karar vericiler seçim dönemini de göz önüne alarak 2. senaryoyu tercih edecekler ancak bu arada farklı önlemlere de başvurabileceklerdir. Reel faizlere duyulan antipati de göz önüne alınarak, alına bilinecek ek önlemlerin en azından bir kısmı aşağıda belirtilmiştir:

-devletin yatırım ve harcamalarını daha da arttırmak; dolayası ile bu dönemde bütçe açığını arttırmaktan çekinmemek, canlı bir tüketim ve iç piyasa oluşturmak

-cari açığın GSYİH’ya oranının artmasına olanak vermek

-bütçe açığını sınırlı tutabilmek için her türlü döviz kazandırıcı ve özelleştirme faaliyetlerine ağırlık vermek

-devletten devlete yardım alabilmek

-enflasyonun tek haneli rakamların sınırına kadar artışına müsamaha göstermek

-TL’nin değer kaybetmesine sınırlı ölçüde sempatik bakmak

          2. senaryonun yukarıda paylaşan ek önlemler ile birlikte gerçekleşmesi halinde şirketlerin iç piyasa satışlarına ağırlık vermeleri ihracattan daha cazip olacaktır. Reel faizler düşük kalacağı için kredi ile iş yapmak doğru görülmektedir. Ancak seçimlerin sonucunda ekonomik karar vericiler her hali karda ekonomik değerleri yeniden düzeltmek için kemerleri kısacaklarından şirketler belki bu 2 yıllık dönemde kapasite arttırıcı, geri dönüşü uzun vadeye yayılan yatırımlardan geri durmalıdır.

             Unutmamak gerekir ki yapılan bütün tahminler eldeki veriler ve bunlar üzerindeki muhtelif değişiklik senaryoları değerlendirilerek gerçekleştirilmektedir. Veri setlerinin değişmesi ve/veya senaryoları etkileyebilecek faktörlerin devreye girmesi halinde elbette bugün yapılan tüm tahminler geçerliliğini yitirip, yerlerine yenisi gelecektir.   

12 Temmuz 2013

            



[ Yorum Ekle ]    [ Yorumları Oku (2) ]    [ Yazıyı Öner ]    [ ^ Başa Dön ]    [ Yazdır ]




  • What GM's layoffs reveal about the digitalization of the auto industry
    16/12/2018
    ABD'de otomotiv endüstrisinde yaşanan işten çıkarmalar meslek insanlarından beklenen>>

  • HADİ LAN! SANA MI SORUCAM...
    30/09/2017
    Sağlık Bakanı açık oy kullandı Uyarılara sert tepki gösterdi KÜFÜR ETTİ...Anayasa >>

  • BUNU KİM KONUŞTURUYOR?
    17/07/2017
    SUÇ ÖRGÜTÜ LİDERİ OLDUĞU AÇIKÇA BİLİNEN, GAZETE HABERİNDE DAHİ ÖYLE BİLDİRİLEN BUNA KİM,>>

  • CHP'Lİ VEKİL HAKKINDA 'LAİKLİK BİLDİRİSİ' DAĞITTIĞI GEREKÇESİYLE FEZLEKE
    05/07/2017
    CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı hakkında, geçen yıl dağıttığı "Laikliği Kazanacağız">>

  • YALLAH ARABİSTAN'A
    01/07/2017
    http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ahmet-hakan/ulkedeki-adaletsizligin-nedenini-acikliyor>>

  • AKP Yöneticisinden Kılıçdaroğlu'na Tekbirli Ölüm Tehdidi
    22.06.2017
    İzmir Karabağlar Belediyesi AKP'li meclis üyesi Emrullah Kavuz, bir video yayınlayarak,>>

  • UYUŞTURUCU SATICISI DİYE HEMEN DAMGALADILAR...
    23/06/2017
    Uyuşturucu satıcısı olduğu iddiasıyla gözaltına alınan 'Enayi' dövmeli adam konuştu. >>

  • ADANA EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ, ŞEHRİN SOKAKLARINDAKİ AKSİYONU EKRANLARA TAŞIYOR: ''MOBESE 01'' YAKINDA NETFLİX'DE...
    19/06/2017
    Aksiyon ve macera dolu sokaklarıyla ünlü Adana'da Emniyet Müdürlüğü önemli bir projeye>>

  • DİYANETTEN "Haram yolla elde edilen kazançla yapılan hac geçerli midir" SORUSUNA ŞAŞIRTAN CEVAP
    02 Haziran 2017 Cuma
    Aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız haber benim açımdan çok aydınlatıcı oldu. Diyanet>>

Devam >>